متن زیر، مجموعه ای از نوشته های آقای Carl Ockier است که ازاینجا  گردآوری و ترجمه شده است. با این توضیح که چاشنی طنز همیشه جزیی از نوشته های ایشان است، امیدوارم این مطلب مفید واقع شود.

نکاتی چند در مورد دسته بندی ها (Ratings) و درجه ها (Grades)

درجه بندی صعود، مفهومی ذهنی از سختی تکنیکی کل مسیر یا طولی از مسیر مورد نظر است. اصولا همه سیستم های درجه بندی (بجز سیستم های بریتانیایی) برای تعیین درجه، سختی کراکس ( مشکل ترین حرکت یا مجموعه ای از حرکات ) را در نظر می گیرند. با این وجود ، در مورد صعود های خیلی مشکل ( مثلا مجموعه ای طولانی از حرکات بسیار مشکل ) درجه ها خیلی کم افزایش می یابند.

عموما کسی که اولین صعود را انجام می دهد درجه را تعیین می کند یا دست کم پیشنهاد می دهد . البته اصلاحاتی که بعد از چند صعود اولیه صورت می گیرد غیرمعمول نیست.

جدا از درجه بندی صعودهای طبیعی، چندین سیستم دیگر نیز وجود دارند که برای تعیین کیفیت  صعودها به کار می روند:

·         درجه صعود نکاتی  را در مورد میزان خطرناکی صعود بیان می کند.

·        

·         درجه بندی یخ چیزی است که هرموقع کرامپون پوشیدید و تبریخ دست گرفتید احتیاجتان خواهد شد.

جدول زیر، نموداری از مقایسه بنیادی بین سیستم های درجه بندی گوناگونی است که برای صعودهای طبیعی در سرتاسر جهان به کار می روند.

سیستم درجه بندی UIAA

مقیاس درجه بندی Union Internationale des Associations d'Alpinisme (UIAA) تلاش مذبوحانه ای در جهت استانداردسازی بین المللی بود که بیشتر در آلمان غربی و اتریش مورد استفاده است.

 YDS (Yosemite Decimal System - North America)سیستم ده دهی یوسمیتی- آمریکای شمالی

سیستم ده دهی یوسمیتی، مقیاس درجه بندی آمریکای شمالی است. در این سیستم، نخستین شماره  کلاس صعود را مشخص می کند( که برای صعودهای طبیعی همیشه 5 است ) و دومین شماره سختی  را نشان می دهد.

با اینکه YDS رایج ترین سیستم درجه بندی در آمریکای شمالی است، سیستم های دیگری نیز وجود دارند.(امکان دارد شما آن کتاب قدیمی که آنها را تا آن زمان لیست کرده، داشته باشید) ممکن است بعضی ها مقیاس NCCS را داشته باشند (پایین را نگاه کنید )، افراد دیگری شاید YDS قدیمی را به کار برند که بدون توجه به اینکه چقدر مسیر مشکل است بر روی 5.10 متوقف می شود.( کتاب راهنمای قدیمی Caderock من یکی از آنها را داشت که وقتی راهنمای جدید بیرون آمد اصلاح شده و به 5.12 تغییر یافته بود)

سیستم درجه بندی فرانسوی(The French Rating System)

سیستم درجه بندی فرانسوی دارد یواش یواش استاندارد بین المللی می شود که دست کم در مورد صعودهای خیلی سخت چنین هست. این سیستم در فرانسه به کار می رود (جل الخالق )، اما در اسپانیا و ایتالیا نیز مورد استفاده هست. توجه کنید که  علامت "+"( علامت "-" به هیچ وجه) جهت ایجاد زیر شاخه های بیشتر است.

Aussie- سیستم درجه بندی استرالیایی(The Australian Rating System)

فقط استرالیایی ها – و همچنین مردمان جنوب آفریقا که این مقیاس درجه بندی را به کار می برند- می توانند ادعا کنند که کت بسته مسیر 10 صعود  می کنند.

سیستم درجه دهی بریتانیایی (The British Grading System)

سیستم درجه بندی بریتانیایی – شما چیز دیگه ای انتظار داشتید؟- نسبت به سایر سیستم های درجه بندی رایج دنیا، کمی مشکل تر و کمتر قابل فهم است. بریتانیایی ها دوتا درجه بندی (Rating) متفاوت دارند - آنها می گویند درجه ها (Grades) -  یک درجه بندی توصیفی و یک درجه بندی تکنیکی . درجه بندی توصیفی نکاتی درباره سختی کلی صعود بیان می کند. درجه بندی تکنیکی نکاتی در مورد مشکل ترین حرکت صعود می گوید. بنابراین یک صعود آسان با یک حرکت مشکل به نسبت درجه توصیفی پایین و درجه تکنیکی بالایی دارد (مثلا E4/6C).همچنین یک صعود فرسایشی با طول های نفس گیر و میانی های نامطمئن- یک صعود بریتانیایی واقعی-  اما بدون حرکات تکنیکی مشکل ،درجه توصیفی بالا و درجه تکنیکی پایینی دارد (مثلا E7/6B). حال اگر شما متوجه شدید که یک صعود تکنیکی مشکل (difficult) درجه آسان (ٍEasy) دارد ، به این دلیل است که درجه بندی تکنیکی برای صعودهای پایین تر از سطح نفس گیر(Severe)- معادل 5 UIAA- تعریف نشده است. حد بالایی (Extreme) درجه توصیفی نیز بهE1  تا E9 شکسته شده تا مجموعه ای جامع و کامل باشد. جدول زیر همه این موارد را روشن می کند.

Saxon- سیستم درجه بندی آلمان شرقی قدیم (The Old East Germany Rating System)

سیستم درجه بندی ساکسون (Saxon)، یا سیستم درجه دهی آلمان شرقی-East German (GDR) – به عنوان چیزی که قبل از پیدا شدن دیواره ها شناخته شده بوده، در سرتاسر آلمان شرقی سابق کاربرد داشت که این شامل منطقه سنگنوردی مهیب Elbsandsteingebirge در ایالت ساکسونی (Saxony) نیز می شود.

با این وجود، سیستم درجه بندی ساکسون بدون مقیاس درجه دهی پرش ها (Jumps) کامل نیست. برای اون عده از شما که با Elbsandsteingebirge آشنا نیستند باید بگم که برخی مسیرها به حرکات دینامیک افقی نیاز دارد که اغلب به این معناست که روی یک برج سنگی بایستید و به سمت گیره ای بر برج کناری خیز بردارید- بر روی فضای بین آنها پل بزنید. این پرش ها با استفاده از اعداد عربی، بین 1 تا 4 درجه بندی شده اند، که 1 آسان و 4 یک پرش بسیار مشکل است. بنده شخصا، در همان درجه 1 شلوارم را خیس می کنم و هیچگاه هم نمی خواهم بدانم درجه 4 چگونه است...

سیستم های درجه بندی سوئدی، نروژی و چک (The Czech, Norwegian And Swedish Rating Systems)

همگی شبیه مقیاس درجه بندی UIAA هستند اما با تفاوت های محلی.

سیستم درجه بندی آفریقای جنوبی(The South African Rating System)

یک شخصی، لیستی به همراه مقیاس های درجه بندی قدیم و جدید آفریقای جنوبی، برای من فکس کرده است. جدیده به طور شک برانگیزی شبیه مقیاس استرالیایی است. اما قدیمیه کاملا متفاوته. اینجا هردو اومدند: 

نکاتی چند در مورد دسته بندی و درجه ها – سنگنوردی مصنوعی

خبر خوب در مورد مقیاس های درجه بندی سنگنوردی مصنوعی اینست که همه دنیا یک مقیاس  استفاده می کنند که از A1 تا A5 ادامه دارد. خبر بد هم اینست که تفاسیر مختلفی از این مقیاس وجود دارد.همه آنها به این بستگی دارند که کی و کجا اولین تلاش صورت گرفته است.

در بیشتر موارد، مقیاس درجه بندی مصنوعی رایج زیر به کار می رود:

·         A1: همه ابزارخورها،  صخره هایی محکم و برای جایگذاری آسان هستند.

·         A2: با اینکه ابزارخورها محکم هستند اما به خوبی در دسترس نیستند و شاید هم کمی جایگذاری مشکل باشد.

·         A3: خیلی از ابزارگذاری ها مشکل هستند اما چندتایی ابزارخور محکم  نیز هست.

·         A4: چندین محل ابزارگذاری در یک راستا وجود دارد که چیزی به جز وزن  انسان تحمل نمی کنند.

·         A5: هنگامی که 20 متر (60 فوت) از مسیر یا بیشتر، دارای ابزارخورهایی در یک راستا باشد که فقط وزن یک انسان را تحمل کنند.

در اروپا، که بیشترین صعودهای مصنوعی در سال های دور در آنجا انجام می شد، احتمالا این مقیاس از بالا به پایین چیده شده است. به زبان ساده، جایگذاری ها در A3 دشوار هستند اما یک سقوط کوتاه را نگه می دارند. A4، چند جایگذاری که فقط وزن انسان را تحمل کنند در بر می گیرد اما لزوما تعداد زیادی از آنها در یک راستا نیستند. و A5 فقط در مورد یک صعود کم سابقه  بکار می رود. در اروپا A0 جهت اشاره به صعودهایی استفاده می شود که میانی هایی ثابت و استاتیک در مسیرداشته باشند.

در آیالات متحده، تجهیزات مدرن و رقابت سالم برای صعودهای هرچه بزرگتر و دیواره های مشکل تر، سنگنوردی مصنوعی را به حدودی جلو رانده که تا چند دهه پیش تر غیرقابل تصور بودند. این موضوع همچنین تعاریف معیارهای درجه بندی را  تغییر داده است. متن زیر تفسیر جان لانگ (John Long) و جان میدندورف (John Middendorf) از درجه بندی سنگنوردی مصنوعی مدرن است که در کتاب (دیواره بلند- Big Wall) شان آمده است:

·         A0 : آویزان شدن از ابزارها، پا گذاشتن روی میخ ها، بالا کشیدن بر روی شفت ها و غیره. هرگونه حرکتی که به رکاب نیاز نداشته باشد و  نتوان بدرستی  "صعود طبیعی" نامید. به عنوان "طبیعی فرانسوی" نیز شناخته می شود.

·         A1 : مصنوعی آسان. ابزارگذاری ها راحت و محکم هستند. هر ابزار می تواند یک سقوط را تحمل کند.

·         A2 : مصنوعی میانه، همراه با ابزارگذاری هایی محکم اما اغلب زمخت و پر زحمت. شاید برای یک کارگاه خوب به یک یا دو ابزار گذاری مشکل نیاز باشد. سقوط ها خطری در پی ندارند.

·         A2+: مصنوعی میانه، همراه با ابزارگذاری هایی به مراتب دقیق تر برای یک کارگاه خوب. پتانسیل برای سقوط های وحشتناک وجود دارد اما معمولا تحت این شرایط اتفاق خاصی نمی افتد.

·         A3 : مصنوعی مشکل. به تعداد زیادی ابزارگذاری دقیق در یک راستا نیاز دارد و لازم است قبل از بارآوردن، ابزارها تست شوند. در یک طول مسیر، محل هایی محکم برای ایزار وجود دارند اما اغلب بسیار کم و دور از هم هستند. به هنگام سقوط، ممکن است بیشتر از هشت ابزار دربیایند اما معمولا خطر جدی کمی وجود دارد. چندین ساعت طول می کشد تا یک طول را تمام کنید.

·         A3+: A3 همراه با وجود پتانسیل سقوط های خطرناک.

·         A4 : مصنوعی وحشتناک. اکثر ابزارها کمتر از وزن انسان را تحمل می کنند و سقوط ها، خطراتی جدی هستند. 10 تا 15 متر بالاتر از آخرین میانی مطمئن بودن، غیرمعمول نیست.

·         A4+: مصنوعی بسیار وحشتناک. اغلب محل های ابزارگذاری، خیلی جانبی هستند و اتمام طول ها، ساعت های زیادی نیاز دارد.

·         A5 : سرحد مصنوعی. در کل مسیر هیچ ابزار مطمئنی که بتواند سقوط را تحمل کند وجود ندارد. هیچ رل یا حتی پرچی در طول های A5 وجود ندارد.

·         A6 : A5 همراه با کارگاه هایی ضعیف که یک سقوط را نگه نمی دارند. نفر سرطناب متلاشی می شود و کل تیم توسط امداد هوایی نجات می یابد. هیچ انسان عاقلی تاکنون چنین کاری نکرده و هیچ کدام از احمق هایی که سعی کرده اند، برنگشته اند تا به ما در مورد آن بگویند.