Author(s): Andrew J. Pollard, David R. Murdoch

Publisher: Radcliffe Publishing

Format: Paperback

Dimensions: 6.10 x 0.60 x 9.26 in

Publication Date:  2003/06/01

Subject: Medical / Nursing

Pages: 193

عنوان: کتاب همراه پزشکی ارتفاع (کوهنوردی)

مولف: دیوید مورداک- آندرو پالاد

مترجم: دکتر جلال الدین شاهبازی- دکتر شهرام محقق

ناشر: انتشارات باغ اندیشه- اردبیل

قطع: رقعی

نوبت چاپ: دوم- 1382

تعداد صفحه: 163

جلد ویرایش سوم کتاب

کتاب بالا یکی از معتبرترین کتاب های پزشکی ارتفاع در دنیاست که در کاری تحسین برانگیز و ارزشمند توسط آقایان شهبازی و محقق به فارسی برگردانده شده است. بر اینجانب مشخص نیست که این ترجمه از کدام ویرایش کتاب صورت گرفته و در مشخصات آن چیزی در این مورد نیامده، اما متن زیر، نظر یک کوهنورد ناشناس از کشور پرو است که در مورد ویرایش سوم این کتاب ابراز شده است.

سر ادموند هیلاری(Sir Edmund Hillary ) در پیشگفتار کتاب می گوید:"هنگامی که در 1953 اورست را صعود کردم 33 ساله بودم... اما با گذشت سال ها، من بیشتر تحت تاثیر ارتفاع قرار گرفتم" او ادامه می دهد " هنوز تشخیص دقیق کوه گرفتگی در افراد بسیار سخت است. این حالت می تواند برای پیر و جوان، سالم و ناسالم  به یک میزان اتفاق بیفتد"

من در ارتفاعات 9100 پایی رشته کوه آند ( Andes) در پرو( Peruvian) زندگی می کنم. اکنون در 50 سالگی، اجرای برنامه هایی که پنج سال پیش انجام می دادم برایم بسیار دشوار است. من فهمیدم که قدرت بدنی ام کامل باقی مانده، اما توانایی ام برای تطبیق با ارتفاع به طور قابل ملاحظه ای تغییر یافته است. سال گذشته طی یک برنامه هشت روزه، 160 کیلومتر در بلندی های ماچوپیچو( Machu Pichu) کوهپیمایی کردم. من تا ارتفاع 15300 پایی بالا رفتم و بالاتر از 13000پایی خوابیدم اما دچار ادم مغزی[ HACE (High Altitude Cerebral Oedema)] شدم.من به دنبال این بودم که چرا چنین تغییری در توانایی تطبیق من با ارتفاع رخ داده  و این کتاب به چند سوال من پاسخ داد.

نویسنده می گوید " افراد دچار ادم مغزی (نامتعادل)،(گیج)و (متوهم) می شوند و این دقیقا حالت معمول من بود. خوشبختانه کتاب همه نشانه ها و رفتارهای ادم مغزی و خواهر دوقلویش، ادم ریوی[HAPE (High Altitude Pulmonary Oedema)] را کامل توضیح می دهد.

در بالای جلد کتاب آمده" این دستنامه برای پزشکان تدوین شده است". برای آنهایی که زیاد از اصطلاحات پزشکی مطلع نیستند شاید با توصیفات درمانی و لغات پزشکی آمده، متن تا حدی سنگین به نظر آید اما ناامید نشوید چون نویسنده یک فهرست لغت کامل، یک فهرست موضوعی جامع و هشت پیوست مفید در پایان آورده است که کتاب را بسیار ارزشمند می سازد. نویسنده بخشهایی نیز به سایر موارد مرتبط با ارتفاع همچون بیماری های مسافرت، واکسیناسیون، شرایط مرتبط با سرما و گرما و حتی پیشگیری از حاملگی در ارتفاع اختصاص داده است.

خواندن این کتاب برای همه کسانی که می خواهند به بالاتر از ابرها بروند واجب است. این کتاب یک راهنمای جامع است از اطلاعات کاربردی در مورد هرگونه مشکلی که در ارتفاعات بلند رخ دهد.

قسمت هایی از متن ویرایش سوم کتاب جهت شناخت و بدون اجازه کپی در بخش booksearch سایت google موجود است که فهرست آن نشان می دهد سه پیشگفتار – بجز مقدمه نویسندگان – توسط دو کوهنورد و یک پزشک بر این کتاب نگاشته شده که قسمتهایی از پیش گفتار هیلاری در متن بالا آمده، اما هیچ کدام در ترجمه فارسی موجود نیست و فقط  مقدمه ای از صادق آقاجانی- رییس مادام العمر فدراسیون کوهنوردی- آمده که البته این یکی در متن انگلیسی کتاب موجود نیست!

همچنین این کتاب طبق نظر کوهنورد اهل پرو، دارای هشت پیوست و یک فهرست لغت و یک فهرست موضوعی بوده که متن موجود در google نیز آن را تایید می کند اما در متن فارسی فقط چهار پیوست به همراه فهرست لغات آمده است!

اما بهرصورت این کاستی ها و عدم وفاداری مترجمین به عرف بین المللی- جدا از عدم رعایت حق کپی رایت و کسب اجازه از نویسندگان -  چیزی از مفید بودن این کتاب برای کوهنوردان و توریست ها نمی کاهد و به جرات باید گفت از معدود کتاب های فارسی در این زمینه است.

کتاب دارای 10 فصل است و مطالب آن از حد پزشکی ارتفاع فراتر می رود و شاید عنوان مناسب تر آن «پزشکی کوهنوردی» باشد.

جلد ویرایش دوم کتاب

فصل اول: نواحی مرتفع

فصل دوم: بیماری های ارتفاع

فصل سوم: اختلالات وابسته به ارتفاع

فصل چهارم: کودکان در ارتفاع

فصل پنجم: بیماری های مرتبط با سرما و گرما

فصل ششم: بیماری های مزمن- حاملگی و پیش گیری از حاملگی در ارتفاع

فصل هفتم: تمرین،تغذیه و اسکی بازی در ارتفاع

فصل هشتم: بیماری های مرتبط با سفر و واکسیناسیون

فصل نهم: پیش گیری و درمان بیماری ها و آسیب های کوهستان، مهارت های کوهنوردی

فصل دهم: بهداشت محیط

از مفیدترین بخش های کتاب، راهنمایی های درمانی آن است که بعد ازتشریح نشانه های هر بیماری یا اختلال آمده و از بروزترین اطلاعات در این زمینه است.

فهم متن انگلیسی کتاب – طبق گفته کوهنورد اهل پرو- بدلیل وجود لغات تخصصی پزشکی برای انگلیسی زبانان آسان نیست و این نشان می دهد برگردان فارسی آن تا مرحله فهم خواننده فارسی زبان غیر متخصص چقدر مشکل بوده است که آقایان شهبازی و محقق از عهده آن خوب برآمده اند و فرهنگ لغات پیوست کتاب نیز به این امر کمک می کند، هر چند این انتقاد به آنها وارد است که چرا کتابی با این همه لغات مشابه تخصصی بدست ناشری از شهرستان سپرده شده تا با این همه غلط تایپی،اشتباه در علامت گذاری و بدسلیقگی چاپ شود.

متاسفانه هیچ بیوگرافی از نویسندگان – که در متن انگلیسی کتاب موجود است – نیامده تا خواننده در مورد درستی اطلاعات آورده شده – که در این زمینه، همگی تجربی و گردآوری می باشند -  مطمئن تر شود. حتی اسامی نویسندگان در پشت جلد و صفحه اول کتاب با یکدیگر متفاوت است.

در مقدمه نویسندگان آمده است«هدف ما فراهم آوردن اطلاعات علمی از مشکلات پزشکی در مواجهه با ارتفاعات بلند می باشد به شکلی که بتوان بسرعت به آن مراجعه کرد» و کتاب در این زمینه موفق بوده است.

پانویس: مترجمین در بخشهایی که به معرفی ارتفاعات بلند جهان پرداخته شده، اسامی سه قله معروف ایران(دماوند،علم کوه،سبلان) را – برخلاف متن اصلی کتاب- به فهرست اضافه کرده اند. بر اینجانب پوشیده نیست که این کار به سبب حس میهن دوستی این عزیزان انجام شده، اما مطمئنا بهتر بود به جای تغییر متن برخلاف نظر نویسندگان، با آنها مکاتبه شده تا در ویرایش های بعدی این اسامی گنجانده شوند.